MRA: Terminologia archiwalna – działania o zakresie międzynarodowym

26 lipca 2013 r. Międzynarodowa Rada Archiwów zaprezentowała wybór wielojęzycznej terminologii archiwalnej. Projekt, opisany na portalu MRA, jest efektem prac Sekcji Edukacji Archiwalnej i Szkolenia Archiwistów MRA (ICA-SAE), a raczej grona ludzi reprezentujących różne środowiska, skupionych wokół projektu INTERPARES, rekrutowanych bez pośrednictwa archiwów narodwoych czy zarządów archiwów krajowych. Brało w nich udział ok. 40 osób – studentów, badaczy, archiwistów z 15 krajów. « Wybór » zawiera terminologię zastosowaną w projekcie INTERPARES oraz proponowaną przez MRA. Przedstawiona baza danych nie pretenduje do miana słownika, lecz określona została jako « zbiór wielojęzycznych terminów archiwalnych ».

Projekt, zainicjowany przez Lucianę Duranti (Uniwersytet Kolumbii Brytyjskiej, Vancouver, Canada), został włączony w działania Komisji Programowej MRA (PCOM) w 2010 (zob.: http://www.wien2004.ica.org/fr/2009/12/18/imaginez-et-cr-er-votre-projet-pcom-nouvel-appel-projets). Otrzymał nazwę « wielojęzyczny słownik archiwalny on-line” (“Multilingual Archival Dictionary Database, lub Online Archival Terminology Dictionary”) i zostal przyjęty na sesji PCOM w Oslo, 13 września 2010 r. Nie został jednak zintegrowany z innymi projektami MRA.
W projekcie uczestniczył Roland Kiper, doktorant w dziedzinie archiwistyki w Instytucie Historii Uniwersytetu Wrocławskiego, specjalizujący się w badaniach porównawczych modelu archiwistyki francuskiej i polskiej. Przygotowania części polskojęzycznej polegały na zebraniu terminologii stosowanej w polskiej literaturze, jednakże bez tłumaczenia słownictwa INTERPARES. Zadania tego nie podjęto po stwierdzeniu braku adekwatności z metodycznego punktu widzenia – terminologia glosariusza INTERPARES wydawała się uczestnikom projektu dyskusyjna w polskim kontekście. Trzeba stwierdzić, że nie zakładano przygotowania nowego słownika, jako że ta praca mogałby być raczej dziełem zespołu specjalistów, zarówno w dziedzinie archiwistyki, jak i lingwistyki, a nie pojedynczej osoby. Wybrana metoda objęła więc dokonanie wyboru z dostępnej literatury polskiej. W części francuskojęzycznej współpraca ograniczyła się do konsultowania terminów francuskich, z rozróżnieniem jednakże terminologii frankofońskiej Kanady i Francji.

Czytaj dalej „MRA: Terminologia archiwalna – działania o zakresie międzynarodowym”

MRA: Flash 26/2013

 

Ukazał się lipcowy numer informatora Flash. Periodyk jest co pół roku (ukazuje się w lipcu i grudniu) przynosi informacje z działalności Międzynarodowej Rady Archiwów. Omawiany numer poświęcony jest w w większej części działalności FIDA (Fund for Archival Development, Fundusz Rozwoju Archiwów). Fundusz został powołany przed laty w celu wsparcia rozwoju archiwów i archiwistyki w krajach rozwijających się. W latach 2005- 2008, w związku z kryzysem finansowym, jaki przezywała Międzynarodowa Rada Archiwów, praktycznie nie funkcjonował. W 2009 r. wyłoniono nowe władze FIDA, na czele którego stanęła była dyrektor archiwów narodowych Wielkiej Brytanii Sarah Tyacke. Fundusz rozpoczął swoją prace rozporządzając kwotą lekko przekraczającą 100 tys. euro. W jej ramach rozpoczęto realizacje kilku programów, w tym ochronę spuścizny audiowizualnej Afryki podjęta przez branżę regionalną ESARBICA ( Branża Afryki Wschodniej i Południowej). Zorganizowano szkolenia dla uniwersytetów i archiwów Zimbabwe, Botswany, Kenii, Mozambiku i Namibii. FIDA wsparł także podjęty w Mozambiku program budowy strategii zarządzania dokumentami i archiwizacją o nazwie SNAE (Narodowy System Archiwów Państwowych – The National System of State Archives). Poza Afryką, FIFA sfinansował także kształcenie dla archiwisty z Fidżi w archiwach Nowej Zelandii oraz projekt kształcenia archiwistów Wysp Salomona.

Czytaj dalej „MRA: Flash 26/2013”

MRA: Standaryzacja w archiwistyce. Specjalny numer COMMA 2011-2

Ukazał się specjalny numer periodyku Comma nr 2011-2. Comma jest najważniejszą publikacją Międzynarodowej Rady Archiwów poświęconą zagadnieniom absorbującym międzynarodową społeczność archiwalną. Najnowszy numer jest szczególnie ważny ponieważ w całości został poświęcony standaryzacji w archiwach, a szczególnie wdrażaniu międzynarodowych standardów archiwalnych w archiwistykach narodowych. Numer otwiera wstęp przewodniczącej Komitetu Norm i Dobrej Praktyki (ICA/CBPS) Marion Beyea  (Dyrektor Archiwów Prowincji Nowy Brunszwik w Kanadzie). Ten niedługi tekst niezwykle celnie, w trzech słowach, oddaje to co dzieje się wokół norm międzynarodowych w archiwistyce: frustracja, ograniczenia, wartość. Patrząc na funkcjonowanie standardów w Polsce nie sposób nie zgodzić się z tak, w sumie gorzką, konkluzją. Międzynarodowa Rada Archiwów włożyła bardzo duży wysiłek w opracowanie standardów i ich wdrażanie. Lokalnie jednak nie okazuje się to łatwym procesem bo wymaga wiedzy i przełamania wieloletnich przyzwyczajeń. W tym kontekście poważną rolę zaczyna odgrywać wzajemna komunikacja pomiędzy środowiskami zawodowymi archiwistów.  Standardy stały się także osnową innych rozwiązań. Przywołany projekt  „Skrzynki z narzędziami” (La boite a outils), opracowany przez państwa regionu Pacyfiku oraz Australię i Nową Zelandię, wsparty zresztą bardzo mocno metodycznie przez Stowarzyszenie Archiwistów Francji  (projekt zaprezentowany na Międzynarodowym Kongresie Archiwów w Brisbane w 2012 r.) jest przedmiotem rozważań uczynienia go narzędziem zalecanym całej wspólnocie międzynarodowej. Rzecz już nie dotyczy opisu archiwalnego, czy szerzej informacji naukowej, ale zarządzania całym cyklem życia dokumentów. W świetle pracy z dokumentami elektronicznymi niezwykle cennymi okazały się wypracowane w Brazylii rozwiązania dotyczące oceny archiwów elektronicznych, które choć wypracowane lokalnie, mają szanse wejść do kanonu międzynarodowego. Wreszcie opracowywane i wdrażane narzędzie ICA-AtoM, które stało się pewnym probierzem podejścia do standardów ponieważ są one w nim w praktyce wykorzystywane w sposób kompletny.

Czytaj dalej „MRA: Standaryzacja w archiwistyce. Specjalny numer COMMA 2011-2”

MRA: Bruksela 2013. Doroczna konferencja MRA

Międzynarodowa Rada Archiwów  ogłosiła miejsce i termin  tegorocznej konferencji archiwów.
Podczas Międzynarodowego Kongresu Archiwów, w sierpniu 2012 r. w australijskim Brisbane, podjęto decyzję o zastąpieniu Konferencji Okrągłego Stołu Archiwów CITRA przez Konferencję Roczną. Pierwsze spotkanie nowego typu odbędzie się w dniach 23- 24 listopada 2013 r. w Brukseli. Tematem przewodnim będzie: „Odpowiedzialność, transparentność i dostęp do informacji”. Konferencja związana będzie z realizowanymi inicjatywami: „Open Government Partnership” nakierowanymi na transparentność w rządzeniu i rolę archiwów w gwarantowaniu transparentności rządzenia oraz „Open Data” czyli dostępnością do danych publicznych. Nowoczesne technologie ujawniły nowe wyzwania stojące przed archiwami, administracją i społeczeństwem. Konferencja ma na celu przybliżyć gamę różnych problemów związanych z wymienionymi tematami.

Opublikowano już wstępny program. Przewidziano trzy równoległe seanse: „Otwarty rząd i dostęp do danych publicznych”,  „Aktualne wyzwania w dziedzinie records management”, „Prawda i pojednanie”. Interesująco przedstawia się tematyka sesji równoległych, które w kilku blokach będą  omawiać takie zagadnienia jak: otwarty rząd i dostęp do danych publicznych, aktualne zadania w dziedzinie records management. Warto zwrócić uwagę na wystąpienie Aurélien Conraux, szefa do spraw zarządzania dokumentacją i archiwum  Biblioteki Narodowej Francji (B.N.F.) pt: „Records management czy za jego pomocą można zarządzać wszystkimi dokumentami i danymi?  Teoria i praktyka zarządzania w Bibliotece Narodowej Francji”. Warto przypomnieć, przy okazji informacji o tym wystąpieniu, że instrukcja kancelaryjna B.N.F. uważana jest za wzorcową i jako taka została zamieszczona na stronach Archiwów Francji.

Czytaj dalej „MRA: Bruksela 2013. Doroczna konferencja MRA”

MRA: Obchody Międzynarodowego Dnia Archiwów w 2013 r.

Przypadający na 9 czerwca Międzynarodowy Dzień Archiwów będzie w tym roku obchodzony po raz szósty. na całym świecie.
Obchodzony będzie w różny sposób na który złożą się: wystawy, konferencje, wizyty, debaty i inne działania mające na celi promocję archiwów.
W komunikacie na ten temat MRA podkreśliła na jakie cele powinny się nastawić archiwa. Powinny one uświadomić szerokim odbiorcom wagę archiwów, ich cele, podstawy prawne i charakter. Decydentów zaś należy przekonywać, że dla sprawnego zarządzania istotne są dobrze funkcjonujące i nowoczesne archiwa.

9 czerwca Międzynarodowy Dzień Archiwów
Oficjalne logo
Międzynarodowego Dnia Archiwów

 

 

Czytaj dalej „MRA: Obchody Międzynarodowego Dnia Archiwów w 2013 r.”

MRA: Ochrona danych osobowych. Protest Stowarzyszenia Archiwistów Francuskich.

Międzynarodowa Rada Archiwów opublikowała protest Stowarzyszenia Archiwistów Francuskich skierowany przeciwko przyjęciu przez Komisje Europejską prawa nr COM (2012) final z 25 stycznia 2012 (2012/011 COD) „Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i
swobodnym przepływem takich danych (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)”. W dniach 14 i 15 marca 2013 r. Komitet Wykonawczy MRA został zapytany przez Stowarzyszenie Archiwistów Francuskich o stanowisko MRA w tej sprawie. Międzynarodowa Rada Archiwów podziela obawy wyrażone przez Francję w zakresie takim, czy europejska legislacja nie otworzy drogi wiodącej w kierunku masowego niszczenia danych osobowych bez wartościowania, których olbrzymia część posiada trwały walor administracyjny i historyczny. Archiwiści całego świata dalecy są od przeciwstawiania sie prawu do ochrony życia prywatnego. Prawo do dostępu do informacji równoważyć powinno prawo do anonimowości życia prywatnego. Stowarzyszenie Archiwistów Francuskich na swoim Forum w Anger, w kwietniu br.,  wyraziło sprzeciw wobec nowego prawa i zamieściło petycję skierowana do Europejczyków aby zapobiec jego wprowadzeniu. Szczegółowe omówienie powstałego zagrożenia pióra Gillaume de Morant pt: Europa: Archiwiści w gotowości (Europe: les archivistes en alerte), który ukazał się na łamach Revue française de généalogie nr 205. wskazuje na charakter tych zagrożeń. Proponowane przez Komisje europejską prawo wprowadza pojęcie „Prawo do bycia zapomnianym i usunięcia danych” (art. 17)

Czytaj dalej „MRA: Ochrona danych osobowych. Protest Stowarzyszenia Archiwistów Francuskich.”

MRA: Doroczna Konferencja Międzynarodowej Rady Archiwów w Brukseli

XVII Międzynarodowy Kongres Archiwów , który odbył się pod koniec sierpnia 2012 r. w australijskim Stanie Qeensland zmienił dotychczasowa formułę dorocznych spotkań członków typu „A” Międzynarodowej Rady Archiwów. Zrezygnowano z koncepcji Archiwalnego Okrągłego Stołu CITRA na rzecz Rocznych Konferencji MRA. Problemy zaczęły się zaraz po queenslandzkim kongresie, ponieważ sekretariat rady nie mógł uzgodnić organizatora pierwszej konferencji. Problemy wynikały przede wszystkim z stosunkowo wysokich kosztów organizacji. Pod koniec ubiegłego roku uzgodniono, że konferencja zostanie zorganizowana w Belgii, w Brukseli, w dniach 23- 24 listopada 2013. W styczniu miano podać szczegółową tematykę. Wiadomo na razie, ze motywem przewodnim ma być transparentność i dostęp do informacji.

Więcej: ICA

oprac. Adam Baniecki
AP Lubań

MRA: 27 października- Światowy dzień dziedzictwa audiowizualnego

W dniu 27 października 2012 r. miały miejsce kolejne obchody „Światowego dnia dziedzictwa audiowizualnego”. Obchody mają upamiętniać przyjęcie w 1980 r. przez 21 Konferencję ogólna UNESCO (Conférence Générale) zaleceń dotyczących ochrony i przechowywania dziedzictwa audiowizualnego.
W roku 2012 obchody odbyły się pod hasłem „Pamięć dziedzictwa audiowizualnego? Czas ucieka.” ( La mémoire du patrimoine audiovisuel? le temps est compté).
Dyrektor generalny UNESCO Irina Bokova powiedziała „Biorąc pod uwagę degradację nośników musimy przyspieszyć tempo szkolenia specjalistów, musimy wzmocnić potencjał instytucjonalny, sformułować najwłaściwszą politykę publiczną.” (tłum. AB)
Nagrania dźwiękowe i filmowe są ekstremalnie wrażliwe i mogą ulegać zniszczeniu w jednym momencie, także w skutek celowej działalności. Dziedzictwo audiowizualne może zniknąć z powodu naturalnej degradacji nośników, ludzkiego niedbalstwa lub zaniku technologii w jakiej  zostało stworzone. Dzień spuścizny audiowizualnej UNESCO ma za cel zwrócenie uwagi  społeczności międzynarodowej na te aspekty. Ciałem międzynarodowym, które powinno koordynować działania wspólnoty jest Rada Koordynacji Stowarzyszeń Archiwów Audiowizualnych (CCAAA- Conseil de coordination des associations d’archives audiovisuelles) oraz jej partnerzy.

 

Czytaj dalej „MRA: 27 października- Światowy dzień dziedzictwa audiowizualnego”

MRA: Rewizja i harmonizacja międzynarodowych standardów ISAD(G), ISAAR(CPF), ISDF, ISDIAH.

W ramach XVII Międzynarodowym Kongresem Archiwów, który odbył się w Brisbane w Australii w sierpniu 2012r., Komitet Standardów Międzynarodowych i Dobrej Praktyki (CBPS) opublikował wyniki prac nad ujednoliceniem i uściśleniem międzynarodowych standardów archiwalnych. Celem opracowania jest ujęcie w czterech standardach MRA relacji pomiędzy różnymi typami jednostek archiwalnych oraz ukazanie raportu na temat polepszenia logiki i spójności pomiędzy zawartością norm w ich aktualnych wersjach oraz wstępu do nowych koncepcji.
Zdecydowano i zaproponowano jeden wspólny wstęp dla wszystkich czterech standardów składający się z trzech elementów:
1.    Opis archiwalny: definicja, cele i podstawy.
2.    System opisu archiwalnego.
3.    Korzyści ze znormalizowanego opisu archiwalnego.

Czytaj dalej „MRA: Rewizja i harmonizacja międzynarodowych standardów ISAD(G), ISAAR(CPF), ISDF, ISDIAH.”